Relacje

                   Opolskie Spotkania z Historią i Kulturą Kresów 2015

Zainteresowani tematyką kresową po raz kolejny mogli uczestniczyć w Opolskich Spotkaniach z Historią i Kulturą Kresów zorganizowanych w dniach 10 – 21 listopada w Opolu przez Towarzystwo Polonia – Kresy.

W Centrum Dialogu Obywatelskiego odbyło się spotkanie z prof. Jerzym Hickiewiczem, podczas którego promowana była książka pt. „Roman Dzieślewski i Jego współpracownicy” o pierwszym polskim profesorze elektrotechniki i rektorze Politechniki Lwowskiej. Zebrani mogli obejrzeć film dokumentalny pt. „Zapomniany pionier”, który powstał z inicjatywy Stowarzyszenia Elektryków Polskich w 150 rocznicę urodzin profesora Dzieślewskiego. Uzupełnieniem filmu był krótki referat prof. Hickiewicza.

W Miejskiej Bibliotece Publicznej gościła wrocławska dziennikarka Anna Fastnacht – Stupnicka, autorka wydanej w 2010 r. książki pt. „Zostali we Lwowie”. W kresowy nastrój spotkania wprowadził zebranych aktor Opolskiego Teatru Lalki i Aktora Andrzej Mikosza, który zaśpiewał lwowskie piosenki przy akompaniamencie Anny Rożek. Uzupełnieniem spotkania była prezentacja lwowskich fotografii Jerzego Stemplewskiego. Anna Fastnacht – Stupnicka mówiła o swoich spotkaniach z rodzinami pozostałymi na Kresach. W publikacji można przeczytać o losach m.in. byłych żołnierzy Armii Krajowej: Stanisława Adamskiego i jego żony Teresy, która w czasie wojny była łączniczką oraz Czesława i Eugeniusza Cydzików. Autorka Opowiedziała również o Panoramie Plastycznej Dawnego Lwowa wykonanej pod kierunkiem architekta i pracownika naukowego Politechniki Lwowskiej Janusza Witwickiego, którą odrestaurowaną można oglądać w Hali Stulecia we Wrocławiu. W trakcie spotkania promowano także nowe wydanie książki pt. „Saga wrocławska. 74 opowieści rodzinne”, opowiadającej o zamieszkałych we Wrocławiu rodzinach, w większości pochodzenia kresowego m.in. prof. Wojciech Fuliński opowiada o swym rodzinnym domu we Lwowie, który był w czasie okupacji bazą szefostwa wywiadu AK, a Stanisław Łukaszewicz o swych synach, którzy brali udział w akcji osłaniania Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” podczas jego rozmów z dowództwem Armii Czerwonej.

W Muzeum Śląska Opolskiego odbył się wieczór poezji „I ty spomnisz, wnuku”. Wzięli w nim udział synowie i wnukowie Kresowian urodzeni już w Polsce w nowych granicach: Jan Feusette, Janusz Wójcik, Edmund Borzemski i Kordian Michalak. Spotkanie poprowadził Dobromir Kożuch z MŚO również poeta i potomek Kresowian. Poeci opowiedzieli o historii swych rodzin i kresowej tradycji oraz zaprezentowali wiersze. Ponadto w zaprezentowane zostały zdjęcia Lwowa oraz Kamieńca Podolskiego i okolicznych twierdz (Chocim, Okopy św. Trójcy, Żwaniec) autorstwa Jerzego Stemplewskiego.

Ostatnim punktem programu Opolskich Spotkań z Historią i Kulturą Kresów był wernisaż wystawy fotograficznej Jerzego Stemplewskiego pn. „Dzisiaj we Lwowie” w Kawiarni Lwowskiej. Zdjęcia te, to plon wyjazdu w październiku br. na Ukrainę przedstawicieli Towarzystwa Polonia – Kresy z pomocą charytatywną do żyjących tam Rodaków, głównie byłych żołnierzy, łagierników i ich rodzin. Jerzy Stemplewski fotografował przede wszystkim polskie ślady we Lwowie i na Podolu, gdzie można podziwiać kresowe stanice i twierdze, obronne kościoły, a przede wszystkim niedawno pieczołowicie odrestaurowany kościół rycerski w Okopach św. Trójcy.

Kolejne Opolskie Spotkania z Historią i Kulturą Kresów odbędą się w przyszłym roku. Członkowie Towarzystwa Polonia – Kresy już je przygotowują.

Krzysztof Harupa

————————————————————-

                                           WAKACYJNA PODRÓŻ NA WSCHÓD

       Z dużym zadowoleniem jechałem do Lwowa i Kamieńca Podolskiego. Była to kolejna, po latach wyprawa na Kresy. Moje zainteresowanie budziła zwłaszcza egzystencja żyjących tam przyjaciół oraz wszelkie zmiany, jakie zaszły w ich otoczeniu od czasu moich ostatnich wyjazdów w 2006 i 2008 roku.

         Lwów przywitał mnie deszczem, dlatego mogłem więcej czasu spędzić na rozmowie z panią Teresą Mozer-Adamską, którą znam od drugiej połowy lat dziewięćdziesiątych. Pani Teresa, chociaż choroba przykuła ją do łóżka, jest żywo zainteresowana wszystkim, co dzieje się w Polsce i na Ukrainie. Znane są również wielkie zasługi dla polskości i wiary katolickiej jej nieżyjącego już męża Stanisława, którego wspierała w trudnej pracy społecznej. Oboje działali w szeregach Armii Krajowej, a po wojnie pracowali na rzecz obrony i rozwoju kościoła katolickiego na Ukrainie w ramach Klubu Myśli Katolickiej. Owa aktywność stała się tematem mojej pracy magisterskiej. Do dziś pamiętane jest wsparcie charytatywne udzielane przez rodzinę Adamskich w środowisku lwowskich Polaków. Panią Teresę cieszy każdy kontakt  z krajem, świeża prasa czy polska książka.

     Pierwszego dnia mojego pobytu we Lwowie, w parku nieopodal archikatedralnego soboru św. Jura, miało miejsce odsłonięcie pomnika metropolity lwowskiego w latach 1900-1944 Andrzeja Szeptyckiego. Okazją było 150-lecie urodzin arcybiskupa. Dla niektórych jest to postać kontrowersyjna i budząca skrajne osądy, ponieważ zarzuca mu się sprzyjanie nazistom i UPA podczas II wojny światowej oraz antypolskie wystąpienia.  W uroczystościach obok zwierzchnika Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej arcybiskupa Światosława Szewczuka wziął udział prezydent Ukrainy Petro Poroszenko oraz w sumie 15 000 gości z całego kraju, stąd część miasta ze względów bezpieczeństwa została zablokowana na wiele godzin.

IMG_20150729_214614

                           Pomnik arcybiskupa Andrzeja Szeptyckiego we Lwowie

   W Kamieńcu Podolskim od 25 lat działa nieprzerwanie Polskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe. Dzięki staraniom proboszcza katedry kamienieckiej ks. Romana Twaroga, wiceprezesa Stanisława Nagórniaka oraz polskiego konsulatu w Winnicy 1 sierpnia 2015 roku w podziemiach Domu Biskupiego uroczyście otwarto siedzibę Stowarzyszenia. Jak wyjaśnił Stanisław Nagórniak, który zajmuje się przede wszystkim sferą organizacyjną i kulturalną, ma to być miejsce spotkań młodzieży, członków zarządu Stowarzyszenia. Będą się tam również odbywały próby zespołu wokalnego „Kwiat na kamieniu”. Dzięki wsparciu finansowemu konsulatu i parafii pomieszczenie po dawnej kotłowni zostało gruntownie wyremontowane i wyposażone w polskie książki oraz sprzęt audiowizualny, z którego będą mogli korzystać wszyscy chętni, oglądając na przykład polskie filmy. W lokalu może przebywać swobodnie ok. 30 osób, tyle też znajduje się tam krzeseł. Podczas uroczystości otwarcia lokum, które poświęcił ks. bp Leon Dubrawski, odbyło się wręczenie Kart Polaka oraz dyplomów naszym rodakom z Kamieńca. Obecny na uroczystości ks. Roman Twaróg skonstatował, iż Karta Polaka to nie tylko prawa, ale i obowiązki. Powinnością wszystkich, którzy ją otrzymali jest bycie wiernym prawdzie oraz sumieniu. Wartość takich ludzi jest największa i to właśnie oni będą budować przyszłość Polski i Ukrainy. Obchody uświetniły występy artystyczne miejscowej młodzieży, poczęstunek oraz projekcja filmu z pobytu dzieci na obozie w Tarnowie. Sergiusz Borkowski z Polskiego Stowarzyszenia Naukowców przybliżył historię Powstania Warszawskiego i przypomniał, że to właśnie 1 sierpnia 1944 roku w „godzinę W” wybuchły walki przeciwko Niemcom. Stanisław Nagórniak bardzo serdecznie podziękował ks. Twarogowi za moralną, fizyczną i finansową pomoc w otwarciu lokum,   a także wszystkim którzy w jakimkolwiek zakresie do tego się przyczynili.

DSCN6061

            Twierdza w Kamieńcu Podolskim czyli dawne przedmurze chrześcijaństwa

DSCN6042

                  Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim

DSCN6038                                Stanisław Nagórniak w siedzibie Stowarzyszenia

DSCN6156

                Otwarcie siedziby Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego

DSCN6158

                      Stanisław Nagórniak, bp Leon Dubrawski, ks. Roman Twaróg

DSCN6160

                                                      Wręczenie Kart Polaka

DSCN6167

                                                        Występ artystyczny

DSCN6184

                      Uczestnicy uroczystości (drugi z prawej Sergiusz Borkowski)

DSCN6178

                                                             Poczęstunek

       W Kamieńcu żyje wielu Polaków potrzebujących pomocy. W jednej z kamienic przy katedrze św. Apostołów Piotra i Pawła, na ostatnim piętrze, mieszka niepełnosprawna pani Irena Moseliani, która ze łzami w oczach wspomina podróż na turnus rehabilitacyjny w Głuchołazach parę lat temu: Kiedy na polskiej granicy ujrzała powiewającą biało-czerwoną flagę i orła na czapce jednego z urzędników, rozemocjonowana nie była nawet w stanie odpowiedzieć na kilka rutynowych pytań ze strony służb granicznych.

DSCN6048

                                                            Irena Moseliani

   W kościele Dominikanów wieloletnią organistką jest niewidoma Walentyna Katuszyńska, która pomimo niepełnosprawności jest osobą wyjątkowo samodzielną i pełną radości życia. Codziennie, niejednokrotnie na piechotę, dociera do Dominikanów z mieszkania odległego o kilka kilometrów.

DSCN6052

                   Wala Katuszyńska (z lewej) ze swoją przewodniczką Walentyną

   Jeszcze kilka lat temu  barokowy kościół pod wezwaniem św. Trójcy w podkamienieckich Okopach stał w kompletnej ruinie. Jednak w 2012 roku dzięki staraniom ks. Romana Twaroga rozpoczęto jego odbudowę, w 2013 roku odbył się tu pierwszy od rozpoczęcia renowacji odpust, a 15 czerwca 2014 r. został rekonsekrowany, czyli ponownie poświęcony i oddany wiernym. Pochodząca z 1693 r. świątynia ulegała dwukrotnemu zniszczeniu. Najpierw, w 1769 r. podczas wojennej zawieruchy konfederacji barskiej zawiązanej w obronie wiary i niepodległości ojczyzny wobec Rosji (odbudowana została dopiero w 1903 r.), następnie pod koniec II wojny światowej, kiedy została spalona i rozgrabiona przez zbrodniarzy z UPA. Przed wojną ściany kościoła pokryte były polichromią, której fragmenty ocalały do dnia dzisiejszego i zostały pieczołowicie odnowione. Jak mówi ks. Twaróg, z którym odwiedziłem tę świątynię, obecnie odbywa się tu katecheza miejscowych dzieci. Każdego tygodnia jest też Msza św. i co bardzo ważne, według oficjalnych ukraińskich dokumentów, kościół stanowi własność parafii, która powstała w 2012 r. Z pewnością warto odwiedzić to piękne miejsce, by podziwiać dzieło jego odbudowy, wspaniałe krajobrazy znane z historycznych przekazów i wybitnych dzieł polskiej literatury.

DSCN6102

                        Ks. Roman Twaróg w kościele pw. Świętej Trójcy w Okopach

DSCN6111

                                                     Kościół św. Trójcy

DSCN6120

                                                  Fasada kościoła św. Trójcy

DSCN6098

                                                 Wnętrze kościoła św. Trójcy

DSCN6113

                                                    Ołtarz kościoła św. Trójcy

          Niespodziewanym i zupełnie nowym punktem na mapie mojej wyprawy okazała się Mołdawia i jej stolica – Kiszyniów, którą postanowiłem odwiedzić z racji stosunkowo bliskiego położenia i dobrego komunikowania z Podolem. Nietrudno osobom zainteresowanym odnaleźć polskie ślady w tym mieście. Znajduje się tu stary cmentarz katolicki z zachowanymi polskimi nagrobkami nawet z I połowy XIX wieku, jest też rzymskokatolicka Katedra Opatrzności Bożej z 1840 roku, w której odprawiane są Msze św. w języku polskim. Ponadto w samym centrum, w rosyjskim liceum im. Mikołaja Gogola w tzw. klasach łączonych (w których dzieci uczą się różnych języków obcych) przez 3 godziny tygodniowo nauczany jest język, kultura i historia Polski, są też zajęcia świetlicowe. Nie ma już niestety samodzielnych polskich klas, gdyż dyrekcja szkoły stoi na stanowisku, że do jej uruchomienia należałoby w danym roku pozyskać przynajmniej 30 chętnych, co w Kiszyniowie nie jest rzeczą łatwą, biorąc pod uwagę rozproszenie tamtejszej Polonii.

DSCN6245

                                       Kościół rzymskokatolicki w Kiszyniowie

      Warto wspomnieć, że w autonomicznej Naddniestrzańskiej Republice Mołdawii,  której niepodległości jak powszechnie wiadomo nie uznaje żadne państwo na świecie, posługują duszpasterze pochodzący z Opolszczyzny. Są to ks. Piotr Kuszman z Niemodlina, proboszcz parafii Świętej Trójcy w stolicy Naddniestrza Tyraspolu oraz ks. Tadeusz Magierowski z Nysy, proboszcz parafii św. Józefa w Rybnicy.

           Większość społeczeństwa nie ma świadomości o istnieniu polskości tak daleko od wschodniej granicy naszego kraju i nie zdaje sobie sprawy, że mieszkają tam jeszcze jacyś Polacy. Warto zmienić ten stan rzeczy i po prostu wybrać się w podróż na rubieże dawnej Rzeczypospolitej, gdyż nie ma lepszego sposobu, jak właśnie w ten sposób uczyć się naszej historii: poprzez rozmowy z tamtejszymi świadkami historii, czy odszukiwanie pozostałości polskiej kultury, zarówno materialnej jak i niematerialnej, której wciąż jeszcze można tam spotkać niemało.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Tekst i zdjęcia: Przemysław Harupa

——————————————————————————————————————-

O historii i kulturze Kresów w Opolu

W dniach 19 – 22 października 2014 r. osoby zainteresowane tematyką kresową mogły uczestniczyć w Opolskich Spotkaniach z Historią i Kulturą Kresów zorganizowanych przez Towarzystwo Polonia – Kresy i Politechnikę Opolską. W ich programie znalazły się: konferencja naukowa, spektakl teatralny, wystawy, spotkania autorskie.

W niedzielę 19 października w Muzeum Śląska Opolskiego kierownik Działu Etnograficznego Małgorzata Goc zaprezentowała wystawę pt. „ Etnografia Opolszczyzny. Tradycja i zmiana”. Następnie aktorka Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie Elżbieta Lewak przedstawiła dramatyczny i wzruszający monodram pt. „Z domu niewoli” oparty na wspomnieniach poetki Beaty Obertyńskiej. Po spektaklu z zebranymi w muzeum gośćmi spotkał się zafascynowany Kresami polski poeta z Berlina Roman Brodowski.

Dzień zakończyła uroczysta kolacja dla gości w Kawiarni Lwowskiej, podczas której można było porozmawiać o tematyce kresowej.

W poniedziałek 20 października w sali konferencyjnej im. Orła Białego Urzędu Marszałkowskiego odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa pn. „Osiągnięcia gospodarcze i techniczne na dawnych Kresach Rzeczypospolitej. Wybitni Kresowianie – przedstawiciele nauki, techniki i gospodarki na Śląsku Opolskim i na świecie, która została objęta patronatem przez: Marszałka Województwa Opolskiego Adama Bułę, Rektora Politechniki Opolskiej Marka Tukiendorfa oraz Prezesa Naczelnej Organizacji Technicznej w Opolu prof. Adama Raka. W tematykę konferencji wprowadziła zebranych prof. Maria Kalczyńska z Politechniki Opolskiej. Następnie głos zabrali: prorektor ds. współpracy i rozwoju Politechniki Opolskiej prof. Krzysztof Malik, prezes Towarzystwa Polonia – Kresy Krystyna Rostocka oraz dyrektor Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Janusz Wójcik.

Po raz drugi Towarzystwo Polonia – Kresy przyznało odznaczenia „Kuferek Pamięci Kresowej”. Wyróżnienie otrzymali: Krystyna Maria Barbara Leonowicz- Babiak poetka i malarka z Dortmundu, Stanisław Nagórniak – wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno – Oświatowego w Kamieńcu Podolskim oraz prof. z Politechniki Opolskiej Jerzy Hickiewicz.

W pierwszej części obrad plenarnych urodzony w Borysławiu senator prof. Piotr Wach podzielił się swoimi wspomnieniami o rodzinie i omówił współczesną sytuację Ukrainy. Dr Joanna Januszewska – Jurkiewicz  z Katowic opowiedziała o Państwowej Szkole Technicznej w Wilnie oraz o polskich inżynierach z Kresów w Rosji. Dr Zenon Babiak z Dortmundu mówił o swojej działalności naukowej i zawodowej w Polsce i w Niemczech. Krystyna Koziewicz i Roman Brodowski z Berlina przedstawili sylwetkę Ferdynanda Domaradzkiego działacza polonijnego, rolnika i miłośnika Kresów, który również osobiście opowiedział uczestnikom konferencji o swoim życiu i działalności. Andrzej Skibniewski z Tilburga zaprezentował wystawę Kopalnie ropy naftowej w województwie stanisławowskim w I połowie XX w.”, a dyrektor Biblioteki Głównej UO Danuta Szewczyk – Kłos zaprosiła do obejrzenia wystawy „Kresowianie i Kresy w publikacjach prof. Stanisława Sławomira Nicieji”. Rektor UO prof. Stanisław Sławomir Nicieja podkreślił, że w swoich książkach pisze o „eleganckich” Kresach, m.in. o wspaniałej architekturze. Zaznaczył, iż Politechnika Lwowska i Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie promieniowały na cały kraj, co było efektem pracy bardzo dobrej kadry naukowej, która wykształciła uzdolnionych absolwentów. Mówił też o przemyśle naftowym, cukierniczym i turystyce na Kresach.

Drugą część obrad rozpoczęła Anna Jańdziak z Biblioteki Głównej Politechniki Opolskiej, która zaprezentowała książkę pt. „Kresowi inżynierowie i technicy o rodowodzie kresowym na Politechnice Opolskiej”. Później o swoim życiu i dokonaniach w opolskim przemyśle budowlanym opowiedział, pochodzący z Sądowej Wiszni inż. Tadeusz Tarczyński. Prof. z Politechniki Opolskiej Leszek Karczewski mówił o opolskich socjologach i ekonomistach o rodowodzie kresowym. Grażyna Dębicka z Izby Rzemieślniczej w Opolu wspomniała kresowych rzemieślników: Cichewiczów i Malików. Beata Cichewicz przedstawiła historię swojej rodziny i Stowarzyszenia Odnowienia Kościoła w Łopatynie im. Jana Cichewicza. Przemysław Sadłowski i Ewelina Weber z Opola zaprezentowali biografie lwowskich elektryków na Śląsku po II wojnie światowej. Antoni Wilgusiewicz z Katowic wspomniał o tablicy upamiętniającej Wojciecha Kilara we Lwowie, na domu, w którym kompozytor się urodził oraz przedstawił sylwetkę Władysława Wilgusiewicza, autora prac biograficznych o energetykach lwowskich na Śląsku.

W trzeciej części obrad dr Jerzy Krawczyk z Krakowa przekazał informacje o geologu prof. Julianie Tokarskim. Ewa Goumissi z Wrocławia mówiła o tworzeniu i kształtowaniu Politechniki Wrocławskiej przez uczonych Politechniki Lwowskiej. Joanna Kamińska i Teresa Gumołowska z Warszawy opowiedziały o projekcie „Ocalić od zapomnienia”, czyli archiwizacji i dokumentacji dorobku naukowego profesorów Politechniki Warszawskiej.

Po obradach naukowych w Miejskiej Bibliotece Publicznej młodzież z Kamieńca Podolskiego zaprezentowała przygotowany przez Stanisława Nagórniaka spektakl „Pan Wołodyjowski”, gorąco przyjęty przez opolską publiczność, a z czytelnikami spotkała się  Krystyna Maria Barbara Leonowicz – Babiak.

We wtorek 21 października Bibliotece Wydziału Mechanicznego Politechniki Opolskiej odbyło się spotkanie autorskie z autorem książki pt. „Rubinowa broszka” Andrzejem Skibniewskim z Holandii, zaś w opolskiej siedzibie Naczelnej Organizacji Technicznej miało miejsce spotkanie kresowe, na którym Andrzej Skibniewski przedstawił zaangażowanie swoich krewnych w przemyśle naftowym oraz wystawę o kopalniach naftowych, a zebrani kresowianie zaprezentowali swój wkład w rozwój Śląska Opolskiego. Gościem spotkania był również Stanisław Nagórniak z Kamieńca Podolskiego.

W środę 22 października na zakończenie Opolskich Spotkań z Historią i Kulturą Kresów w Miejskim Centrum Organizacji Pozarządowych odbył się Wieczór kresowy w ramach cyklu Śpiewające Opole. Kresowymi słodkościami rozśpiewaną publiczność częstowała Cukiernia Malik.

Tradycyjnie już największą zaletą Opolskich Spotkań z Historią i Kulturą Kresów była rozmaitość imprez, które organizatorzy zaoferowali opolanom. Tym razem także uczniom w opolskich szkołach, którzy z entuzjazmem przyjęli występy młodych artystów z Kamieńca Podolskiego.

Krzysztof Harupa

—————————————————————————————————————-

Spotkania z Kresami w Opolu
W dniach 25 – 29 października 2013 r. odbyły się „Opolskie Spotkania z Historią i Kulturą Kresów” zorganizowane przez Towarzystwo Polonia – Kresy, Politechnikę Opolską i Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką w Opolu. W ciągu pięciu dni zainteresowani kresową tematyką mogli oglądać wystawy oraz uczestniczyć w promocjach książek, prezentacjach multimedialnych, koncertach, inscenizacji i konferencji naukowej.
W piątek 25 października w Miejskim Centrum Organizacji Pozarządowych zorganizowano „Wieczór kresowy”. Zebranych powitał Jan Całka szef Biura Organizacji Pozarządowych Urzędu Miasta Opola. Spotkanie urozmaicił występ duetu skrzypcowo –  akordeonowego „Musica Vena”, który zagrał, m.in. także melodie kresowe. Po części muzycznej zebrani obejrzeli prezentację fotograficzną z podróży po Kresach autorstwa Leokadii Okos pt. „Kresy w naszej pamięci – wspomnienia” z ciekawym komentarzem autorki. Miłą niespodzianką było przybycie na „Wieczór kresowy” dzieci ze świetlicy środowiskowej „Oaza” wraz z opiekunami.
W sobotę 26 października przeprowadzone zostały warsztaty biblioteczne w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej. Uczestniczyli w nich goście zaproszeni z Ukrainy. W PBW prezes Towarzystwa Polonia – Kresy Krystyna Rostocka i dyrektor biblioteki Dagmara Kawoń – Noga otworzyły wystawę pt. „Przedwojenne lwowskie wydawnictwa pedagogiczne w zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Opolu”. Z kolei w MBP zorganizowana została ekspozycja pt. „Biblioteki i wydawnictwa kresowe”, której otwarcia dokonały Krystyna Rostocka i dyrektor biblioteki Elżbieta Kampa.
Zwieńczeniem drugiego dnia „Opolskich Spotkań z Historią i Kulturą Kresów” była przedstawiona w Studenckim Centrum Kultury Uniwersytetu Opolskiego inscenizacja wesela kresowego w reżyserii i według scenariusza Krzysztofa Kleszcza, zaprezentowana przez wykonawców ze Stowarzyszenia „Nasz Grodziec”. Widzowie mogli zapoznać się ze zwyczajami i piosenkami związanymi z zaślubinami na Kresach, posłuchać tzw. bałaku, czyli lwowskiej gwary, a także skosztować potraw. W SCK można było również obejrzeć wystawę kresowych książek prof. Stanisława Sławomira Nicieji
o tematyce kresowej.
W niedzielę 27 października po mszy świętej w intencji Kresowian w Kościele „Na Górce”, goście zwiedzili tzw. Wzgórze Uniwersyteckie oraz Muzeum Śląska Opolskiego. Spotkanie przy kawie i herbacie w MŚO było okazją do porozmawiania o sytuacji Polaków w różnych miejscowościach leżących obecnie w granicach Ukrainy.
W niedzielę w Muzeum Śląska Opolskiego odbył się również uroczysty koncert pianisty Marka Drewnowskiego oraz zaproszonych przez niego młodych artystów reprezentujących różne gatunki muzyczne. W jego programie pojawiły się m.in. utwory znane z przedwojennych polskich filmów. Koncert uświetnił promocję książki Andrzeja Skibniewskiego pt. „Rubinowa broszka. Lwowska historia w listach opisana” oraz otwarcie wystawy fotografii i dokumentów z nią związanych. Duże wrażenie na oglądających ekspozycję wywarły przedwojenne zdjęcia odrestaurowane przez włoskiego fotografa Marco Polliniego.
Poniedziałek 28 października upłynął pod znakiem obrad naukowych w sali konferencyjnej im. Orła Białego Urzędu Marszałkowskiego, gdzie odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa pn. „Biblioteki w kulturze Kresów. Kresowianie w bibliotekach
w Polsce i na świecie”. Została ona objęta patronatem przez: Marszałka Województwa Opolskiego Józefa Sebestę, Dyrektora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu dra. Adolfa Juzwenkę oraz Światową Radę Badań nad Polonią. W imieniu organizatorów jej moderatorka prof. Maria Kalczyńska z Politechniki Opolskiej przywitała zebranych i wprowadziła w tematykę konferencji, mającej na celu przypomnienie
o dorobku intelektualnym Polaków na Kresach oraz popularyzację wiedzy o nim. Reprezentujący Urząd Marszałkowski Janusz Wójcik, dyrektor Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki, przypominając o dorobku Kresowian na Śląsku Opolskim, podkreślił przede wszystkim rolę inteligencji w odbudowie tych ziem oraz zwrócił uwagę na fakt, iż nierzadko właśnie książki znajdowały miejsce w kuferkach podróżnych przywożonych
z Kresów. Dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu dr Adolf Juzwenko podkreślił altruizm Polaków na świecie, przekazujących w darach
i udostępniających swoje kolekcje, co odegrało istotną rolę w ochronie dziedzictwa narodowego. Zaznaczył, iż nie można zaprzepaścić dorobku tego dziedzictwa, a więc należy digitalizować
i inwentaryzować zbiory, w czym ogromne zasługi położyło już Ossolineum. Dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej dr Dagmara Kawoń – Noga powitała zebranych
i wyraziła zadowolenie z zorganizowania konferencji, a także wspomniała o warsztatach bibliotecznych zorganizowanych w bibliotece, w których wzięli udział goście z Kresów.
W imieniu Towarzystwa Polonia – Kresy zebranych przywitała prezes Krystyna Rostocka, przekazując zebranym pozdrowienia z miast kresowych, które odwiedziła podczas ostatniej wyprawy na Ukrainę.
Następnym punktem konferencji było wręczenie nagrody „Kuferek Pamięci Kresowej”, będącej symbolem pamięci o Kresach. Autorem projektu odznaczenia jest artysta Zbigniew Korzeniowski. Wyróżnienie otrzymali: Halina Załuska za materialne
i intelektualne wspieranie młodzieży z Kresów studiującej w Opolu, Halina Wójcicka – założycielka i wieloletnia dyrygentka chóru „Lilia”, inicjatorka powstania polskiej szkoły sobotniej i teatrzyku dziecięcego, prezes Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej
w Sądowej Wiszni na Ukrainie oraz Andrzej Skibniewski z Holandii – autor „Rubinowej broszki” i osoba wspierająca  inicjatywy krzewiące pamięć o Kresach.
W pierwszej części obrad plenarnych prof. Henryk Stroński (Tarnopol) przedstawił referat o śladach kultury polskiej na Kresach, nierozerwalnie związanej z chrześcijaństwem, która stanowiła przez lata wyraz tożsamości i komunikowania się między zaborami. Podkreślił również rolę Polaków w rozwoju kultury poprzez: zakładanie szkół, teatrów, bibliotek, wydawnictw, galerii, ocalenie książek, ratowanie pomników. W swoim wykładzie przedstawił pięć rodzajów kultury polskiej pozostałej na Kresach: kulturę zapomnianą, kulturę poprawioną, kulturę ukradzioną, kulturę zniszczoną oraz kulturę uratowaną. Stwierdził, iż kultura polska może obecnie wyrażać tożsamość młodych Polaków, ale też być środkiem komunikacji z Ukraińcami. Prof. Zdzisław Julian Winnicki (Wrocław) rozpoczynając wystąpienie powiedział, że mordowanie książek to mordowanie pamięci. W swym referacie przedstawił tzw. „polski pas” na pograniczu litewsko – białoruskim, charakteryzujący się znacznym odsetkiem ludności narodowości polskiej wyznania katolickiego. Zwrócił uwagę, że we współczesnych badaniach Polaków na tamtym obszarze pomija się wyjątkowość „pasa”, tylko koncentruje się na wybranej tylko części – albo bada się Polaków na Litwie, albo Polaków na Białorusi. Prof. Jacek Puchalski (Warszawa) przybliżył charakterystykę programu „Rejestracja zbiorów polskich za granicą ze specjalnym uwzględnieniem dziedzictwa zagrożonego”. Wspomniał też o zagrożeniach dla sytuacji bibliotek na Kresach, m.in. politycznych.
W drugiej części obrad promowana była książka pt. „Kresowianie na świecie”, stanowiąca wynik ubiegłorocznej konferencji pod tym samym tytułem. Wiersze Beaty Obertyńskiej i Mariana Hemara odczytała Agnieszka Zyskowska – Biskup z Opolskiego Teatru Lalki i Aktora. Dr Piotr Lechowski (Kraków) przybliżył postać Wandy Stachiewicz, założycielki
i kustosza Biblioteki Polskiej w Montrealu, której postać połączyła obie konferencje. Następnie uroczyście wręczono egzemplarze książki „Kresowianie na świecie” obecnym na konferencji autorom artykułów oraz gościom, m.in. Aleksandrze Ziółkowskiej – Boehm
i Piotrowi Lechowskiemu. Drugi referat w tej części wygłosiła mgr Marzanna Gądek – Radwanowska (Kędzierzyn – Koźle), która przedstawiła postać historyka, publicysty, bibliotekarza i kierownika Biblioteki Polskiej w Londynie Zdzisława Jagodzińskiego.
W trzeciej części konferencji ks. Witold Józef Kowalów (Ostróg) opowiedział o księgozbiorach znajdujących się przy klasztorach na Wołyniu, m.in. w Ostrogu czy Międzyrzecu Ostrogskim. Wspomniał o zasługach bp. Marcjana Trofimiaka i ks. Augustyna Mednisa dla ratowania wołyńskich księgozbiorów. Prof. Barbara Koredczuk (Wrocław) zwróciła uwagę na niewielką do tej pory ilość wydawnictw na temat polskich księgozbiorów na Kresach, wąskospecjalistyczność i wąskoterminowość dotychczasowych publikacji, które nie obejmują księgozbiorów np. w Łucku, Brodach czy Kołomyi. Dr Anna Rajchel (Opole) przedstawiła charakterystykę lwowskiego Wydawnictwa „Biblioteka Medycka”, stworzonego przez dwie znamienite rodziny: Pawlikowskich i Wolskich. Drukowało ono m.in. utwory Beaty Obertyńskiej. Dr Halina Rusińska – Giertych (Wrocław) omówiła kwestię digitalizacji zbiorów bibliotecznych na przykładzie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, zwracając uwagę na jej cele, kryteria wyboru publikacji przeznaczonych do digitalizacji oraz przedstawiając realizowane programy ochrony księgozbiorów. Pracownicy Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu przedstawili problematykę kresową w jej działaniach. Mgr Hanna Jamry określiła charakter współpracy WBP z Obwodową Publiczną Biblioteką Naukową im. Iwana Franki w Iwano – Frankiwsku, czyli organizowanie wystaw, popularyzacja wiedzy o regionach, wzajemne wizyty bibliotekarzy. Z kolei mgr Barbara Giedrojć opowiedziała o zbiorach pocztówek kresowych w WBP, a mgr Mirosława Koćwin
o Bibliotece Miejskiej im. Wincentego Smagłowskiego w Stanisławowie.
Po zakończeniu wystąpień referentów był czas na dyskusję. Dr Adolf Juzwenko stwierdził, że istotna we współpracy z partnerami na Ukrainie jest cierpliwość. Ks. Witold Józef Kowalów zaapaelował, żeby pamiętać o osobach, które zdecydowały się pozostać mimo represji na Kresach. Prof. Jerzy Hickiewicz mówił o współpracy szkół technicznych polskich i ukraińskich, o prof. Romanie Dzieślewskim – pierwszym polskim profesorze elektrotechniki. Powiedział także, iż Kresy dla Ukraińców są współczesnością, zaś dla Polaków stanowią muzeum polskiej kultury, nauki i historii. Janusz Wójcik mówił o współpracy województwa opolskiego z obwodem iwanofrankiwskim, a także o konieczności docierania do inteligencji i młodzieży ukraińskiej.
Ostatnim punktem programu konferencji była prezentacja multimedialna Tomasza Kuby Kozłowskiego z Domu Spotkań z Historią w Warszawie pt. „Od Altenberga do Zukerkandla. Poczet kresowych księgarzy”. Przedstawił on sylwetki i działalność księgarzy, drukarzy oraz wydawców: Józefa Zawadzkiego i Ludwika Chomińskiego
w Wilnie, Idzikowskich w Kijowie, Gubrynowiczów, Altenbergów i Bernarda Połonieckiego we Lwowie, Chowańców w Stanisławowie, Westów w Brodach oraz Zukerkandlów w Złoczowie. W Urzędzie Marszałkowskim można było również oglądać wystawę Tomasza Kuby Kozłowskiego składającą się z eksponatów znajdujących się w jego kresowej kolekcji.
We wtorek 29 października w czytelni Biblioteki Głównej Politechniki Opolskiej odbyła się promocja książki Janusza Palucha pt. „Wczoraj i dziś. Polacy na Kresach”. Książka zawiera 23 rozmowy z osobami, upowszechniającymi wiedzę o Kresach np. prof. Stanisławem Sławomirem Nicieją czy Ewą Siemaszko. Autor podczas spotkania opowiedział o swoich rozmówcach i wyjazdach na Kresy. W BG Politechniki Opolskiej zorganizowano również wystawę lwowskich obrazów Józefa Lewczaka oraz wileńskich fotografii Mileny J. Kalczyńskiej.
Ostatnim punktem w programie „Opolskich Spotkań z Historią i Kulturą Kresów” była znakomita prezentacja Tomasza Kuby Kozłowskiego pt. „Kresowy tygiel narodów, religii i kultur …czyli Unia tu już była !” zorganizowana w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej przy udziale Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo – Wschodnich. Autor prezentacji interesująco opowiedział o wielonarodowości i wielokulturowości
II Rzeczypospolitej. Zwracał przy tym uwagę zebranych na nieznane szerzej fakty
z historii Polski, które należy upowszechniać w polskich szkołach oraz chwalić się nimi za granicą, jak np. unia w Horodle.
W trakcie „Opolskich Spotkań z Historią i Kulturą Kresów” można było wzbogacić swoją wiedzę o Kresach, z czego wiele osób chętnie skorzystało. Rozmaitość imprez sprawiła, iż każdy mógł znaleźć coś odpowiedniego dla siebie.
Krzysztof Harupa

—————————————————————————————————————

„Kresowianie na świecie” w Opolu 
W dniach 11 – 13 listopada 2012 r. w Opolu odbyła się konferencja pn. „Kresowianie na świecie” zorganizowana przez Politechnikę Opolską i Towarzystwo Polonia – Kresy. W jej trakcie goście z zagranicy oraz polskich ośrodków naukowych opowiadali o losach oraz osiągnięciach ludzi wywodzących się z Kresów II Rzeczypospolitej rozsianych po całym świecie w wyniku przede wszystkim II wojny światowej. Części naukowej konferencji towarzyszyły wystawy, promocje książek oraz spektakl słowno – muzyczny pt. „Z kresowego kuferka – Lwów”.
Pierwszym punktem konferencji było spotkanie z referentami w dzień Narodowego Święta Niepodległości przy melodiach patriotycznych. Goście mieli okazję poznania się i rozmów na interesujące ich tematy.
Obrady naukowe odbyły się 12. listopada w Urzędzie Marszałkowskim. W imieniu organizatorów moderator konferencji prof. Maria Kalczyńska wyjaśniła jej ideę, czyli odrodzenie pamięci o Polakach wywodzących się z Kresów oraz powitała zaproszonych gości. Reprezentująca zarząd województwa opolskiego Barbara Kamińska podkreśliła rolę Kresowian w życiu Śląska Opolskiego. Prof. Marek Tukiendorf rektor Politechniki Opolskiej pogratulował inicjatywy zorganizowania konferencji o takiej tematyce. Prorektor Uniwersytetu Opolskiego prof. Marek Masnyk zauważył, że konferencja wpisuje się w obchody Święta Niepodległości oraz zaakcentował fakt, iż Kresowianie są na całym świecie.
Barbara Kamińska wręczyła nagrody „Za zasługi dla Województwa Opolskiego” prof. Barbarze Kubis oraz Zbigniewowi Korzeniowskiemu. Te dwie osoby mają duży wkład  w popularyzację tematyki Kresów. Andrzej Skibniewski uczestnik konferencji z Holandii otrzymał dyplom Urzędu Marszałkowskiego za propagowanie tematyki kresowej i województwa opolskiego.
Głos zabrała również prezes Towarzystwa Polonia – Kresy. Krystyna Rostocka podkreśliła, że konferencja i imprezy jej towarzyszące składają się na inaugurację działalności organizacji, a tematyka która zostanie zaprezentowana stanowi rozwinięcie tematów zaprezentowanych w publikacji pt. „Kresowianie na Śląsku Opolskim”.
Następnie rozpoczęły się właściwe obrady. Prof. Barbara Maria Topolska (Zielona Góra – Londyn) opowiedziała o polskim dziedzictwie kulturowym na Kresach jako istotnym elemencie europejskiej cywilizacji. Prof. Barbara Kubis (Opole) przedstawiła sylwetki dwojga przedstawicieli emigracji londyńskiej goszczących kilkakrotnie na Śląsku Opolskim: Ireny Anders i Ryszarda Kaczorowskiego (honorowego obywatela Opola
i doktora honoris causa Uniwersytetu Opolskiego). Dr Barbara Leonowicz – Babiak (Dortmund) na podstawie obserwacji środowiska polonijnego w Zagłębiu Ruhry wymieniła wyraziste cechy Kresowiaków, które uwydatniają się przede wszystkim za granicą.
Dr Hubert Hudzio i Anna Hejczyk (Kraków) w interesującej prezentacji przedstawili życie
w Afryce Wschodniej (polskie osiedle w Tengeru)  zesłańców na Syberię, którzy zostali ewakuowani z Armią gen. Andersa. Do tego regionu Afryki los rzucił również Eustachego Kajetana oraz Eustachego Seweryna Sapiehów, których sylwetki zaprezentował
O. Robert Wawrzeniecki OMI. Dr Julia Dziwoki (Częstochowa) opowiedziała o Fundacji Kresy – Syberia upowszechniającej i upamiętniającej losy Polaków z Kresów. W swoim wystąpieniu ks. dr Paweł Melczewski (Poznań) zwrócił uwagę zebranych na bogate zbiory wydawnictw kresowych w Bibliotece Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej w Poznaniu.
W drugiej części konferencji Agata Kalinowska – Bouvy (Paryż) opowiedziała o „naszym polskim skarbie we Francji”, czyli miejscu pamięci o Kresach jakim jest zamek Montrésor. Dr Aleksandra Ziółkowska – Boehm (Wilmington) mówiła o losach rodzin kresowych, które przedstawiła m.in. w swojej książce pt. „Lepszy dzień nie przyszedł już”. Zbigniew Kostecki (Krefeld) w emocjonalnym wystąpieniu przywołał wspomnienia swojej matki
z ukochanego Lwowa oraz przedstawił osobiste kontakty z tym miastem, gdzie w czasie egzekucji profesorów lwowskich zginął jego ojciec. Dyrektor Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Janusz Wójcik po raz kolejny zaznaczył, że Kresy to miejsce urodzenia wielu wybitnych ludzi kultury i nauki, którzy stanowili inteligencję kresową na Śląsku Opolskim.
W trzeciej części obrad prof. Eugeniusz Kruszewski (Kopenhaga) przedstawił postać Mariana Hełm – Pirgo, lwowskiego architekta, prozaika, poety, malarza, społecznika, obrońcy Lwowa. Dr Kazimiera Jaworska (Legnica) zaprezentowała zaś życie i dokonania ks. kardynała Władysława Rubina. Z kolei dr Piotr Lechowski (Kraków) zapoznał zebranych z zasługami Wandy Stachiewicz, która stworzyła Bibliotekę Polską
w Montrealu. Dr Anna Rajchel (Opole) przypomniała sylwetkę wrażliwej na piękno poetki, pisarki i aktorki Beaty Obertyńskiej i jej dramatyczne wojenne losy zakończone emigracją. Prof. Jerzy Hickiewicz, Przemysław Sadłowski i Piotr Drwal (Opole) zapoznali uczestników konferencji z postaciami dwóch naukowców związanych ze Stanisławowem: Jana Beffingera i Stefana Kudelskiego.
Na zakończenie Janusz Wasylkowski (Warszawa) przedstawił dwadzieścia lat działalności Instytutu Lwowskiego w Warszawie, który wydaje „Rocznik Lwowski”.
W Urzędzie Marszałkowskim otwarta została również wystawa zatytułowana „Kaźń Profesorów Lwowskich. Wzgórza Wuleckie 1941”. Jej inauguracji dokonali Marzanna Gądek – Radwanowska wraz z uczniami z II LO w Kędzierzynie – Koźlu, dr Stanisław Bogaczewicz z Instytutu Pamięci Narodowej i dr Antoni Maziarz z Instytutu Historii Uniwersytetu Opolskiego. Formę wystawy miała także prezentacja „Kresowianie w Politechnice Opolskiej”, zorganizowana przez dr Elżbietę Czerwińską i Annę Jańdziak
z Biblioteki Głównej Politechniki Opolskiej.
Uwieńczeniem drugiego dnia konferencji był wieczorny spektakl  słowno – muzyczny w Filharmonii Opolskiej pt. „Z kresowego kuferka – Lwów”, będący promocją książki Andrzeja Skibniewskiego pt. „Rubinowa broszka”, w której autor opisał na podstawie znalezionych listów, pamiętników i dokumentów losy swojej kresowej rodziny.
W spektaklu (scenariusz i reżyseria: Krystyna Rostocka i Andrzej Mikosza) wystąpili aktorzy opolskich teatrów: Teatru Lalki i Aktora oraz Teatru im. Jana Kochanowskiego,
a także uczniowie Państwowej Szkoły Muzycznej w Opolu. Inscenizacja oparta o listy oraz pieśni popularne w czasie II wojny światowej bardzo poruszyła obecnych, wśród których nie brakowało Kresowian.
W przerwie był czas na rozmowy z Andrzejem Skibniewskim, natomiast harcerze częstowali gości wojennymi makaronikami, na które przepis można znaleźć w książce „Rubinowa broszka”.
Drugą część koncertu rozpoczęła rozmowa aktora Bogdana Zielińskiego z wybitną aktorką Martą Lipińską urodzoną w Borysławiu. Opowiedziała ona o swoich wspomnieniach związanych z tamtymi ziemiami oraz przeczytała lwowskie wiersze Jerzego Masiora. W części muzycznej wystąpił znakomity pianista Marek Drewnowski oraz skrzypaczka Nela Kuźmińska. W programie obok utworów Domenico Scarlattiego
i Fryderyka Chopina znalazł się również utwór pt. „Dzwonki polne”, związany z promowaną książką.
We wtorek 13. listopada odbyła się promocja książki Aleksandry Ziółkowskiej – Boehm pt. „Lepszy dzień nie przyszedł już”. Autorka barwnie i wyczerpująco opowiedziała o bohaterach swoich licznych książek. Narracji pisarki towarzyszyła wizualna prezentacja jej twórczości wykonana przez Milenę Kalczyńską, która przygotowała również wystawę fotografii pt. „Pamiętnik wileński”.
Zarówno konferencja jak i towarzyszące jej liczne imprezy zgromadziły wiele osób zainteresowanych tematyką kresową. Wśród nich były nie tylko osoby starsze, ale także uczniowie i studenci.
Krzysztof Harupa

—————————————————————————————————————-

Promocja książki „Monidło i Asterka”
„Monidło i Asterka” to książka autorstwa Romany Kotwińskiej opisująca niezwykłe wojenne losy jej rodziny. W wydaniu publikacji pomogło Nyskie Towarzystwo Społeczno – Kulturalne.
Romana Starzyk – Kotwińska urodziła się w Kałuszu w województwie stanisławowskim na Kresach Wschodnich II Rzeczpospolitej. W wieku 11 lat, 10 lutego 1940 r. wraz z najbliższą rodziną została wywieziona na Syberię. Po układzie Sikorski – Majski z 30 lipca 1941 r. rodzina Starzyków razem z armią gen. Władysława Andersa  przedostała się z ZSRR do Iranu.
Autorka w swojej książce wspomina szczęśliwe dzieciństwo w rodzinnym Kałuszu, ciężkie życie obozowe na Syberii i w uzbeckim kołchozie, wypełniony nauką w polskich szkołach pobyt w Isfahanie w Iranie oraz Bejrucie w Libanie, a także powrót do Polski już w nowych granicach i zamieszkanie w Nysie. Opowiada o księdzu Zdzisławie Peszkowskim, harcmistrzu oraz kapelanie Jana Pawła II i Rodzin Katyńskich. Przywołuje też postać poety i aktora Feliksa Konarskiego, autora słów pieśni „Czerwone maki na Monte Cassino”.
„Monidło i Asterka” to książka o miłości, rodzinnych więzach, przyjaźni, wierze i odwadze, które potrafią pokonać zło oraz przeciwności losu. Publikacja pokazuje, że   wartości patriotyczne, polskie tradycje i religię można kultywować w trudnych życiowych warunkach poza Ojczyzną.
Promocja książki odbyła się 25 stycznia 2013 r. w Miejskiej i Gminnej Bibliotece Publicznej w Nysie. Autorka barwnie opowiedziała uczestnikom spotkania o dramatycznych i wzruszających przeżyciach, których doznała w trakcie wojennej tułaczki. Promocję publikacji uświetniło odśpiewanie pieśni patriotycznych, takich jak: „Hymn Sybiraków”„Czerwone maki na Monte Cassino” czy „Kwiaty polskie”.
Wspomnienia Romany Kotwińskiej są świadectwem historii i dramatycznych losów Polaków w okresie II wojny światowej. Ważne jest, aby zainteresowały one młodych ludzi, którzy zobowiązani są do pielęgnowania pamięci o przeszłości narodu polskiego.
Krzysztof Harupa

————————————————————————————————————–

Dwadzieścia lat polskiego śpiewania – jubileusz chóru „Lilia” w Sądowej Wiszni.
23 września 2012 r. w Sądowej Wiszni na Ukrainie odbyły się uroczyste obchody dwudziestolecia działalności miejscowego chóru „Lilia”. W jubileuszu wzięli udział dawni
i obecni członkowie chóru założonego i prowadzonego przez Halinę Wójcicką, władze administracyjne miasta reprezentowane przez mera Oleha Martynca i jego zastępcę Romana Wesołowskiego, przedstawiciel lwowskiego konsulatu Andrzej Drozd, przedstawiciele Stowarzyszenia Polonijnego „Kresowiacy” z Winnicy z prezesem Jerzym Wójcickim na czele oraz goście z Polski, m.in. prezes Towarzystwa Polonia – Kresy  Krystyna Rostocka współpracująca od piętnastu lat ze środowiskiem polskim w tym mieście oraz prezes opolskiego Oddziału Stowarzyszenia Wspólnota Polska Halina Nabrdalik.
Jubileusz rozpoczął się od uroczystej Mszy świętej w kościele N.M.P. Wspomożenia Wiernych w Sądowej Wiszni z udziałem biskupa pomocniczego Archidiecezji Lwowskiej JE Leona Małego. Mszę świętą uświetnił występ chóru „Lilia”. Następnie zaproszeni goście udali się do miejscowej siedziby Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej na otwarcie wystawy zdjęć poświęconej dwudziestoleciu działalności chóru.
Podczas uroczystego koncertu chóru wystąpiły trzy pokolenia zespołu wykonując wybrane utwory z bogatego repertuaru. Następnie głos zabrali zaproszeni goście, którzy gratulowali sukcesów Halinie Wójcickiej i wszystkim członkom chóru. Odczytano również list gratulacyjny przewodniczącego sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą skierowany do Haliny Wójcickiej będący dowodem wysokiej oceny jej pracy dla mieszkańców Sądowej Wiszni oraz popularyzacji polskiej kultury na Ukrainie.
Krzysztof Harupa

Reklamy